شماره: ۵۶۲۸/۲۵۰/د.هـ
تاریخ: ۶۲/۶/۱۶
بسمه تعالی
شورای محترم نگهبان
استفسار جمعی از نمایندگان از قانون اساسی را برای جواب تقدیم میدارم.
رئیس مجلس شورای اسلامی
اکبر هاشمی رفسنجانی
شماره: ۴۸۸۷ـق
تاریخ: ۶۲/۶/۳
بسمه تعالی
شورای محترم نگهبان
در اجرای اصل ۹۸ قانون اساسی که تفسیر اصول قانون اساسی را بعهده شورای نگهبان قرار داده است استدعا میشود نظرتان را نسبت به مسئله زیر اعلام فرمائید:
اصل ۶۹ قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران، مذاکرات مجلس و شورای اسلامی را اساساً علنی اعلام کرده است و تشکیل جلسه غیر علنی را موکول به وجود شرایط اضطراری نموده است. چون آئیننامه داخلی مجلس پیشبینی کیفیت تشکیل جلسه غیر علنی را نکرده بود ماده واحدهای بصورت طرح قانونی تقدیم شد و هنگام رسیدگی به این طرح که مرجع تشخیص شرایط اضطراری را مجلس شورای اسلامی قرار داده بود، برای کمیسیون این شبهه پیش آمد که اصل ۶۹ قانون اساسی مرجع تشخیص شرایط اضطراری را همان تقاضاکننده مذکور در اصل ۶۹ یعنی نخست وزیر، یکی از وزراء یا ده نفر از نمایندگان میداند و نمیتوان مرجع دیگری را برای این امر قرارداد. از طرف دیگر این نظر وجود داشت که با توجه به اینکه اساساً اصل ۶۹ الزام به علنی بودن مجلس دارد و یکی از پایههای مهم حفظ حاکمیت ملت نیز همین امر میباشد بنابراین اعلام شرایط اضطراری و بانتیجه تشکیل جلسه غیر علنی بصرف تقاضای تقاضاکننده مذکور در اصل مربوطه منطقی نبوده و علی الخصوص با توجه به اصل ۷۹ که برقراری محدودیتهای ضروری و طبعاً اعلام شرایط اضطراری را موکول به تصویب مجلس شورای اسلامی نموده، منطقی به نظر میرسد که در مورد اصل ۶۹ نیز مرجعی تعیین شود و بهترین مرجع خود مجلس میباشد علیهذا:
پس از مذاکراتی که در کمیسیون بعمل آمد به این منجر شد که از شورای نگهبان استفسار شود که آیا مجلس میتواند مرجعی مثلاً خودش را برای اعلام شرایط اضطراری با وصفی که در اصل ۶۹ آمده است تعیین کند یا خیر؟
غلامحسین نادی ـ علیاصغر باغانی ـ محمد یزدی ـ سید داود مصطفوی ـ سید احمد کاشانی ـ مهدی طیّب ـ حسین هراتی ـ موسی سلیمی سید هاشم حمیدی ـ مجید انصاری ـ حسین محلوجی ـ علی کاظمی و…
شماره: ۹۵۹۰
تاریخ: ۱۳۶۲/۷/۱۴
بسم الله الرحمن الرحیم
ریاست محترم مجلس شورای اسلامی
عطف بنامه شماره ۵۶۲۸/۲۵۰/د.هـ مورخ ۱۳۶۲/۶/۱۶:
سؤال آقایان نمایندگان مجلس شورای اسلامی درباره تفسیر اصل ۶۹ قانون اساسی در جلسه رسمی شورای نگهبان مطرح و مورد بحث و بررسی قرار گرفت و به نظر اکثریت اعضاء شورای نگهبان مستفاد از اصل ۶۹ قانون اساسی این است که در شرایط اضطراری در صورتیکه رعایت امنیت کشور ایجاب کند مقامات صالح برای تقاضای جلسه غیر علنی نخست وزیر یا یکی از وزراء با ده نفر از نمایندگان میباشند و باید طبق تقاضای آنها جلسه غیر علنی تشکیل شود ولی پس از تشکیل جلسه غیر علنی در صورتیکه اکثریت مجلس شورای اسلامی دلائل تقاضاکننده را نسبت به وجود شرایط اضطراری کافی ندانست موضوع در جلسه علنی قابل طرح و رسیدگی خواهد بود.
دبیر شورای نگهبان
لطفالله صافی