مواد معدنی از نظر اکتشاف و بهرهبرداری به طبقات سهگانه زیر تقسیم میشود: طبقه اول عبارت است از: مواد معدنی که معمولاً به مصرف ساختمانی و صنایع مربوطه میرسد مانند: سنگ گچ، سنگ آهک، سنگهای ساختمانی، سنگ مرمر، سنگ تراورس، خاک رس و ماسه گرانیت و ایسیدیان و کوارتزیت و امثال آن. طبقه دوم عبارت است از:
الف) مواد معدنی فلزی مانند آهن، کرم، منگنز، کبالت، مس، نیکل، آنتیمون، قلع، روی، جیوه، سرب، وانادیوم، طلا، نقره، پلاتین و امثال آن.
ب) نیتراتها، فسفاتها، نمک طعام، نمکهای قلیایی، براتها، مانیزی و نمکهای نظیر آن و آبهای معدنی و امثال آن.
ج) سوختهای جامد مانند ذغال سنگ، لنییت، تورب، سنگهای قیری و امثال آن.
د) خاک سرخ، گوگرد، پنبه نسوز، خاک نسوز و میکا، گرافیت و امثال آن.
هـ) سنگهای قیمتی مانند الماس، زمرد، یاقوت، فیروزه و امثال آن. طبقه سوم عبارت است از: کلیه مواد نفتی، قیر، گازهای طبیعی و مواد رادیواکتیو مانند رادیوم، توریوم، اورانیوم و کلیه موادی که جهت استفاده نیروی اتمی به کار میرود. (ماده ۱ قانون معادن مصوب ۳۱/۲/۱۳۳۶)